Bij het kiezen van metselstenen of gevelstenen draait het niet alleen om kleur en uitstraling. Ook de maatvastheid van de stenen speelt een belangrijke rol. Hierbij kom je vaak de term maattolerantie tegen.
Maar wat betekent maattolerantie precies? En waarom is het belangrijk voor strak en goed uitgevoerd metselwerk?
In dit artikel leggen we het eenvoudig uit.
Wat betekent maattolerantie bij metselstenen?
Bij het kiezen van metselstenen of gevelstenen draait het niet alleen om kleur en uitstraling. Ook de maatvastheid van de stenen speelt een belangrijke rol. Hierbij kom je vaak de term maattolerantie tegen.
Maar wat betekent maattolerantie precies? En waarom is het belangrijk voor strak en goed uitgevoerd metselwerk?
In dit artikel leggen we het eenvoudig uit.
Wat is maattolerantie?
Maattolerantie geeft aan hoeveel de gemiddelde maat van een partij stenen mag afwijken van de officiële fabricagemaat.
Geen enkele steen is namelijk exact identiek. Tijdens het productie- en bakproces kunnen kleine maatverschillen ontstaan. Daarom zijn er normen vastgesteld die bepalen hoeveel afwijking toegestaan is.
Hoe wordt maattolerantie bepaald?
Om de maattolerantie te controleren:
- worden meerdere stenen uit dezelfde partij gemeten
- wordt hiervan een gemiddelde berekend
- wordt dit gemiddelde vergeleken met de opgegeven maat van de fabrikant
Op basis hiervan worden stenen ingedeeld in verschillende toleranties volgens de Europese norm EN 771-1.
Welke toleranties bestaan er?
Volgens EN 771-1 zijn er verschillende tolerantieklassen:
- T1 → standaard tolerantie
- T2 → strengere tolerantie
- T1+ en T2+ → extra nauwkeurig, vooral voor verlijmd metselwerk
- Tm → fabrikant-specifieke tolerantie
Hoe strenger de tolerantie, hoe nauwkeuriger de stenen geproduceerd zijn.
Voorbeeld van maattolerantie
Een fabrikant geeft bijvoorbeeld een steenmaat op van:
- lengte: 288 mm ± 7 mm
- breedte: 138 mm ± 5 mm
- hoogte: 188 mm ± 5 mm
Dat betekent dat kleine afwijkingen binnen deze marges zijn toegestaan.
Wat is maatspreiding?
Naast maattolerantie bestaat ook het begrip maatspreiding.
Waar maattolerantie kijkt naar de gemiddelde maat van een volledige partij, kijkt maatspreiding juist naar de verschillen tussen individuele stenen binnen dezelfde batch.
In de praktijk zijn kleine onderlinge verschillen onvermijdelijk.
Klassen voor maatspreiding
Ook maatspreiding is vastgelegd in EN 771-1:
- R1 → standaard maatspreiding
- R2 → strengere maatspreiding
- R1+ en R2+ → voor verlijmd metselwerk
- Rm → fabrikant-specifieke klasse
Bij maatspreidingsklasse R1 geldt bijvoorbeeld:
- maximaal 10 mm verschil in lengte
- maximaal 7 mm verschil in breedte
- maximaal 8 mm verschil in hoogte
Wat is het verschil tussen maattolerantie en maatspreiding?
Hoewel beide begrippen over afmetingen gaan, betekenen ze iets anders.
Maattolerantie
De afwijking van de gemiddelde maat van een partij stenen ten opzichte van de officiële fabricagemaat.
Maatspreiding
De onderlinge maatverschillen tussen individuele stenen binnen dezelfde partij.
Kort gezegd:
- Maattolerantie → vergelijking met de fabrieksspecificatie
- Maatspreiding → vergelijking tussen de stenen zelf
Waarom is dit belangrijk?
De maatvastheid van gevelstenen heeft grote invloed op:
- de verwerkbaarheid van het metselwerk
- de strakheid van de gevel
- de kwaliteit van voegen
- de snelheid van verwerken
Vooral bij:
- dunne voegen
- verlijmd metselwerk
- moderne strakke architectuur
zijn kleine maatverschillen snel zichtbaar.
Wanneer zijn strengere toleranties belangrijk?
Strengere toleranties (zoals T2 of T2+) zijn vooral belangrijk bij:
- moderne architectuur
- verlijmde gevelstenen
- smalle voegen
- prefab metselwerk
Bij traditioneel metselwerk met dikkere voegen vallen kleine afwijkingen vaak minder op.
Conclusie
Maattolerantie en maatspreiding zijn belangrijke begrippen bij gevelstenen en metselstenen. Ze geven aan hoe nauwkeurig stenen geproduceerd zijn en hoeveel maatverschillen toegestaan zijn.
- Maattolerantie kijkt naar de afwijking van de gemiddelde partijmaat
- Maatspreiding kijkt naar verschillen tussen individuele stenen
Hoe nauwkeuriger de stenen, hoe strakker en makkelijker het metselwerk uitgevoerd kan worden.
**Tip:**
Bij moderne woningen met strakke lijnen en dunne voegen is het verstandig om extra goed te letten op de tolerantieklasse van de gevelstenen. Dit voorkomt problemen tijdens het metselen en zorgt voor een mooier eindresultaat.